تاریخ: ۱۳۹۶/۰۸/۲۷

برندینگ شهری - آتن و بازی‌های المپیک 2004 (3)


جاذبه‌های سنتی و معماری مدرن

به مدت 5سال شهر آتن و محیط اطراف آن شباهت فراوانی به یک کارگاه ساختمان‌سازی داشت. تلاش برای نشان دادن تصویر جدیدی از شهر پیش از بازی‌ها و با افتتاح فرودگاه بین المللی جدید آتن در سال 2001 آغاز گردید. در خلال آماده‌سازی شهر برای بازی‌های المپیک، از 16000کیلومتر جاده در ناحیه وسیع آتیکا، 2800کیومتر آن به خاطر بازی‌های المپیک بهسازی و تعمیر گردید. آتیکی اودوس شاید مهم‌ترین میراث برجای مانده از بازی‌های المپیک باشد: 70کیلومتر اتوبان مدرن که جاده‌ای کمربندی حول حوزه آتیکا تشکیل می‌‌دهد و شهر را به فرودگاه جدید التاسیس متصل می‌‌نماید. در آخر، دو خط متروی 2 و3 به همراه نوسازی سیستم ریلی سبک و همچنین راه آهن حومه شهر آتن به آن چهره یک پایتخت معاصر اروپایی را داد.

یکی از معروف‌ترین جاذبه‌های شهر، استادیوم المپیک تازه تاسیس آتن با سقف شیشه‌ای و فولادی جدید است که توسط معمار معروف اسپانیایی سانتیاگو کالاتراوا طراحی شده است. این سقف جدید بخشی از فعالیت‌های گسترده نوسازی بود که توسط مجموعه ورزشی المپیک آتن اجرا گردید و بسیار مناسب اهداف بازی‌ها بود به طوری که تا ماه‌ها رسانه‌های خبری در مورد آن برنامه پخش می‌‌کردند.

توازن بین قدیم و جدید را شاید به بهترین شکل بتوان در مسیر مسابقه دوی ماراتون و استادیوم مرمر شهر(که با نام کالیمارمارو نیز شناخته می‌‌شود) دید. در بازی‌های المپیک سال2004، مسابقات دوی ماراتون دقیقا در همان مسیری برگزار گردید که فیدیپیدس در سال 490 میلادی بری اعلام نتیجه نبرد ماراتون طی نمود و نقطه پایانی آن در استادیوم مرمر آتن قرار داشت که نخستین دوره بازی‌های المپیک به شکل مدرن در سال 1896 در آن برگزار شد.

مراسم افتتاحیه

مراسم با شکوه افتتاحیه توسط طراح رقص مشهور دیمیتریس پاپایوانو توانست به شکلی موفقیت آمیز میراث شهر المپیک را به پندارهای معاصر پیوند بزند. مراسم افتتاحیه با شمارش معکوس 28ثانیه‌ای(تعداد المپیک‌های برگزار شده تا پیش از آن) آغاز شد که هر ثانیه با کوبش دو طبل طی می‌‌شد و یکی از این طبل‌ها در استادیوم اصلی و دیگری در المپیا محل برگزاری بازی‌های المپیک در دوران باستان قرار داشت. بخش اول برنامه‌های هنری که «تلمیح» نامیده می‌‌شد دربرگیرنده برخی موضوعات اصلی دوره‌های سیکلادی، کهن و کلاسیک هنر یونانی بود که به صورت نمادین تکامل انسان را نشان می‌‌داد. در پایان این بخش، فردی به آرامی‌‌خود را بر روی مکعبی چرخان قرار داد و در همین میان نمادهایی  از بزرگ‌ترین دستاوردهای بشر به همراه نمادهایی انسانی و تصاویری از زنان، مردان و کودکان اقوام و اعصار مختلف بر روی قطعات مجسمه‌ای شکسته به نمایش درآمدند. هدف از این قسمت این بود که به صورت نمادین تولد تفکر منطقی، آموزش عالی و نهایتا درک انسان از جهانی که در آن زندگی می‌‌کند به تصویر درآیند. در قسمت بعدی که «کلپسیترا» نامیده می‌‌شد، شخصیت‌هایی از اسطوره شناسی، هنر و فرهنگ عامه یونان باستان توسط رژه در استادیوم به حضار مجذوب نشان داده شدند. این قسمت با ورود زنی حامله که نشان دهنده آینده همه انسان‌ها و تاریخ بود پایان یافت. در پایان همه شخصیت‌های شرکت کننده در رژه به سمت مرکز استادیوم حرکت کردند و با یک ضربه بر روی طبل‌ها گذشته و حال را با یکدیگر تلفیق نمودند.

تاثیر بازی‌ها بر وجهه آتن

بازی‌های المپیک 2004 آتن یک رویداد عظیم و بسیار موفق بود. در طول 17 روز برگزاری این بازی‌ها توجه همه رسانه‌های دنیا به آنجا جلب شده بود. ورزشکاران، تماشاگران و همه بخش‌های دخیل در این مسابقات شاهد شاهد یک رویداد ورزشی بی نظیر بودند که میزبانی آن را کشوری بر عهده داشت که توانست با استفاده از این موقعیت تصویری نو از خود به دنیا نشان دهد. با این حال، همانطور که آتنی‌ها هم فهمیدند، البته کمی دیر، رویداد این چنینی خود نمی‌‌تواند کاری برای یادسازی شهر انجام دهد. چنین رویدادی یک موقعیت رسانه‌ای است و همانطور که آنهولت نیز اشاره داشت مهم‌ترین اقدام برای کشورهایی که برای چنین رویدادهای آماده می‌‌شوند این است که بدانند هنگامی که توجه همه رسانه‌های دنیا به آنجاست چه چیزی برای گفتن یا ثابت کردن دارند.

معلوم شد که پس از پایان این بازی‌ها، اتن هیچ داستانی که به شیوه‌ای استراتژیک ایجاد شده باشد، هدف رسانه‌ای خاصی داشته باشد یا به دنبال ارتقاء اهداف استراتژیک پایدار باشد ندارد. اکنون همه می‌‌دانند که تلاش برای یادسازی پیش از برگزاری بازی‌ها و در حین آن باید بعد از پایان رقابت‌ها نیز به واسطه تلاش‌های دولتی به منظور رشد ویژگی‌های مشخص شهر که براساس ارزش‌ها و ماهیت اصلی آن هستند ادامه یابد. از این منظر، همانطور که ژانگ و ژائو(2009) در بررسی پکن اشاره داشتند، رویدادهای مهم بین المللی می‌‌توانند فرصت خوبی برای ارتقاء برخی جنبه‌های خاص شهر فراهم نمایند اما اثر آن‌ها محدود خواهد بود، مگر اینکه به دنبال آن‌ها استراتژی‌های طولانی مدت‌تری بیاید که شهر را به محیط اقتصادی و اجتماعی، ماهیت و ارزش‌های حال حاضرش ارتباط دهد و شاید از همه مهم‌تر اینکه مردم شهر باید از این رویداد‌ها استقبال نمایند.